Các góc phần tư và sơ đồ bố trí các số bị chia, số chia, số thương và số dư, các bước tính chia theo phương pháp dạy trong sách giáo khoa Việt Nam.
(II) SỐ BỊ CHIA
(I) SỐ CHIA
(III) các bước tính chia
(IV) SỐ THƯƠNG và số dư
Cách để chia một số có 4 chữ số cho một số có 2 chữ số (thí dụ: 4138 ÷ 17):
Kẻ một đường thẳng đứng phân chia trang giấy thành hai nửa. Kẻ một đường ngang cắt vuông góc với đường thẳng đứng và tạo thành hình chữ chữ thập (hình dấu cộng) gồm 4 góc phần tư. Đặt số chia (17) ở góc phần tư thứ nhất và đặt số bị chia (4138) ở góc phần tư thứ hai.
4 1 3 8
1 7
Quan sát hai chữ số đầu tiên của số bị chia (41). Số 41 lớn hơn 17 nên
có thể chia cho 17 để được kết quả là một số nguyên. Xác định xem 41 có thể chia hết cho bao nhiêu bộ số 17.
Trong trường hợp này, 41 chứa đựng hai bộ số 17 (2*17=34) nhưng không đủ ba (3*17=51).
Ta đặt số 2 ở góc phần tư thứ bốn nằm phía bên phải đường thẳng đứng và phía bên dưới số chia.
4 1 3 8
1 7
4 1
Nhân 2 với 17 và đặt đáp số (34) vào góc phần tư thứ ba và ngay phía bên dưới số 41 của số bị chia.
4 1 3 8
1 7
4 1
2
Kẻ một đường ngang dưới số 34 và lấy 41 trừ đi 34 (41-34=7). Hạ chữ số 3 từ số 4138 xuống dòng
phía bên dưới và đặt ở bên phải của 7.
4 1 3 8
1 7
4 1
3 4
2
Chia 73 cho 17 và đặt đáp số (4) vào góc phần tư thứ bốn và nằm bên phải của số 2.
4 1 3 8
1 7
4 1
3 4
7 3
2
Nhân thương số (4) với số chia (17) được 68, ta đặt số 68 xuống dòng phía bên dưới
số bị chia 73. Trừ bớt đi 68 từ 73 cho ta đáp số là 5. Hạ chữ số 8 từ số bị chia 4138 xuống dòng
phía bên dưới và đặt ngay sau số 5 (đặt bên phải số 5).
4 1 3 8
1 7
4 1
3 4
7 3
6 8
2 4
Chia 58 cho 17 và đặt đáp số (3) vào góc phần tư thứ bốn và nằm bên phải chữ số 4 trong số 24.
4 1 3 8
1 7
4 1
3 4
7 3
6 8
5 8
2 4
Nhân thương số (3) với số chia (17) cho 51, đặt 51 xuống dòng phía bên dưới số bị chia 58.
Trừ đi 51 từ 58 cho đáp số là 7.
4 1 3 8
1 7
4 1
3 4
7 3
6 8
5 8
5 3
0 5
2 4 3
Nhận thấy không còn chữ số nào trong số bị chia để có thể hạ xuống để thực hiện tiếp phép chia, nên 7 là số dư.
Đáp số cuối cùng có thể được viết bằng một vài cách sau.
243 dư 7 hoặc đôi khi ta viết 243 dư 7 hoặc viết ở dạng hỗn số 243 7/17
