Chia số có 6 chữ số cho số có 3 chữ số theo chuẩn Việt Nam
Các góc phần tư và sơ đồ bố trí các số bị chia, số chia, số thương và số dư, các bước tính chia theo phương pháp dạy trong sách giáo khoa Việt Nam.
(II) SỐ BỊ CHIA
(I) SỐ CHIA
(III) các bước tính chia
(IV) SỐ THƯƠNG và số dư
Cách để chia một số có 6 chữ số cho một số có 3 chữ số (thí dụ: 365420 ÷ 276):
Kẻ một đường thẳng đứng phân chia trang giấy thành hai nửa. Kẻ một đường ngang cắt vuông góc với đường thẳng đứng và tạo thành hình chữ chữ thập (hình dấu cộng) gồm 4 góc phần tư. Đặt số chia (276) ở góc phần tư thứ nhất và đặt số bị chia (365420) ở góc phần tư thứ hai.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
Quan sát ba chữ số đầu tiên của số bị chia (365). Số 365 lớn hơn 276 nên
có thể chia cho 276 để được kết quả là một số nguyên. Xác định xem 365 có thể chia hết cho bao nhiêu bộ số 276.
Trong trường hợp này, 365 chứa đựng một số 276 (1*276=276) nhưng không đủ hai (2*276=552).
Ta đặt số 1 ở góc phần tư thứ bốn nằm phía bên phải đường thẳng đứng và phía bên dưới số chia.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
2 7 6
Nhân 1 với 276 và đặt đáp số (276) vào góc phần tư thứ ba và ngay phía bên dưới số 365 của số bị chia.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
3 6 5
1
Kẻ một đường ngang dưới số 276 và lấy 365 trừ đi 276 (365-276=89). Hạ chữ số 4 từ số 365420 xuống dòng
phía bên dưới và đặt ở bên phải của chữ số 3 trong số 89.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
3 6 5
2 7 6
1
Chia 894 cho 276 và đặt đáp số (3) vào góc phần tư thứ bốn, phía bên dưới dấu gạch ngang và nằm bên phải của số 1.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
3 6 5
2 7 6
8 9 4
1
Nhân số thương (3) với số chia (276) được 828 và đặt vào góc phần tư thứ ba nằm ở phía bên dưới 894.
Kẻ một đường ngang ngay phía bên dưới số 828 và trừ bớt đi 828 khỏi 894 được 66.
Hạ chữ số 2 trong số 365420 xuống phía dưới và đặt nằm bên phải chữ số 6 trong số 66.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
3 6 5
2 7 6
8 9 4
8 2 8
1 3
Chia 662 cho 276 và đặt đáp số (2) vào góc phần tư thứ bốn, phía bên dưới dấu gạch ngang và nằm bên phải chữ số 3 trong số 13.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
3 6 5
2 7 6
8 9 4
8 2 8
6 6 2
1 3
Nhân số thương 2 với số chia 276 được 552 và đặt vào góc phần tư thứ ba, nằm ở phía bên dưới 662.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
3 6 5
2 7 6
8 9 4
8 2 8
6 6 2
5 5 2
1 3 2
Kẻ một đường ngang ngay phía dưới số 552 và trừ bớt đi 552 khỏi 662 được 110. Hạ chữ số 0 trong số 365420 xuống phía dưới và đặt nằm bên phải chữ số 0 trong số 110.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
3 6 5
2 7 6
8 9 4
8 2 8
6 6 2
5 5 2
1 1 0 0
1 3 2
Chia 1100 cho 276 được 3. Đặt số thương (3) vào góc phần tư thứ bốn và nằm bên phải chữ số 2 trong số 132.
3 6 5 4 2 0
2 7 6
3 6 5
2 7 6
8 9 4
8 2 8
6 6 2
5 5 2
1 1 0 0
1 3 2
Nhân số thương 3 với số chia 276 được 828. Đặt 828 vào góc phần tư thứ ba và nằm ngay phía bên dưới số 1100. Kẻ một đường ngang phía dưới 828 và trừ bớt đi 828 khỏi 1100 được 272. Nhận thấy phép chia đã thực hiện đến chữ số cuối cùng trong số bị chia và số thu được 272 nhỏ hơn số chia 276 nên phép chia kết thúc. Số 272 được gọi là số dư (phần dư).
